UZYSKAJ BEZPŁATNY DOSTĘP DO
Otrzymuj nasze artykuły, opinie, porady, aktualności branżowe, aktualności ze stron lokalnych, ebooki, informacje o najnowszych wydarzeniach i jeszcze więcej, bezpośrednio na swoją skrzynkę pocztową.
Sprawdź sekcję Newsroom i zobacz co zawiera!
Prześlemy Ci tylko istotne informacje, które naszym zdaniem mogą Cię zainteresować i będziemy traktować Twoje dane osobowe zgodnie z naszą polityką prywatności i oświadczeniem RODO.
Nie możesz zasubskrybować? Wypróbuj tę stronę.
26 marca 2025 roku Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy z dnia 21 lutego 2025 roku dotyczącej udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. Zmiany wprowadzone do ustawy azylowej obejmują szereg istotnych kwestii, które mają na celu zwiększenie ochrony granic Polski oraz przeciwdziałanie wykorzystywaniu migracji przez Białoruś do przerzutu migrantów do Unii Europejskiej.
Nowelizacja ustawy azylowej stanowi reakcję na zjawisko instrumentalizacji migracji, stosowanej od lipca 2021 r. przez władze białoruskie, w kooperacji z władzami rosyjskimi i międzynarodowymi grupami przestępczymi organizującymi przerzut migrantów do krajów UE, jak i czerpiącymi korzyści z handlu ludźmi.
1. Wprowadzenie definicji legalnej pojęcia „instrumentalizacja”
Nowelizacja wprowadziła do ustawy azylowej definicję legalną pojęcia „instrumentalizacja”. Zgodnie z nowymi przepisami, chodzi tu o działania, które mają na celu umożliwienie cudzoziemcom nielegalnego przekroczenia granicy zewnętrznej Polski, szczególnie przy użyciu przemocy wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej lub niszczenia infrastruktury granicznej. Działania te muszą prowadzić do destabilizacji sytuacji wewnętrznej w Polsce.
2. Nowe przesłanki pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy
Nowelizacja rozszerza wachlarz przesłanek, które mogą prowadzić do pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy. Obejmuje jednocześnie swoim zakresem osoby stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub osoby skazane prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwa.
3. Zmiana przepisów dotyczących wniosków o ochronę międzynarodową
Uchylono przepis, który umożliwiał Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznaniowe pozostawienie bez rozpoznania wniosku o ochronę międzynarodową, jeśli wniosek został złożony przez cudzoziemca zatrzymanego niezwłocznie po nielegalnym przekroczeniu granicy zewnętrznej.
4. Czasowe ograniczenie prawa do składania wniosków
Nowelizacja ustawy azylowej umożliwia wprowadzenie czasowego ograniczenia prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową, określając jednocześnie warunki i tryb dla ustanowienia takiego ograniczenia. Ograniczenie te może zostać wprowadzone przez Radę Ministrów w sytuacji m.in. wystąpienia zjawiska instrumentalizacji oraz poważnego i rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.
Dodatkowo okres obowiązywania ograniczenia nie będzie mógł przekroczyć jednorazowo 60 dni.
5. Zasady przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową w czasie obowiązywania ograniczenia
Nowe przepisy określają, że organ Straży Granicznej w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia, nie będzie przyjmował wniosków o ochronę międzynarodową, z wyjątkiem przypadków dotyczących osób zaliczanych do tzw. grup wrażliwych, takich jak:
6. Wspólny wniosek rodzinny
Nowelizacja ustawy azylowej przewiduje także brak możliwości składania wspólnych wniosków o ochronę międzynarodową przez członków rodziny w czasie obowiązywania ww. czasowego ograniczenia.
Wprowadzone zmiany w ustawie azylowej mają na celu skuteczne przeciwdziałanie wykorzystywaniu migracji jako narzędzia destabilizacji, a także zapewnienie odpowiednich procedur w sytuacjach kryzysowych związanych z nielegalnym przekraczaniem granicy. Jednak według opinii Rzecznika Praw Obywatelskich całkowite pozbawienie cudzoziemców dostępu do ochrony międzynarodowej jest niezgodne z Konstytucją RP oraz międzynarodowymi, w tym unijnymi standardami ochrony praw człowieka. Podobne stanowisko wyraziła organizacja pozarządowa Amnesty International Polska określając kształt nowelizacji jako budzący poważne wątpliwości konstytucyjne, a także sprzeczny z wiążącymi Polskę przepisami prawa międzynarodowego, w tym z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców z 1951 r.
Jeżeli chcą Państwo uzyskać szczegółowe informacje w zakresie wprowadzonych zmian i ich potencjalnego wpływu na Państwa sytuację prawną lub działalność biznesową, zapraszamy do kontaktu z zespołem Accace Legal. Zapewnimy wsparcie w analizie nowych przepisów, pomocy w ewentualnych postępowaniach administracyjnych, a także w przygotowaniu niezbędnych dokumentów i obsłudze procesów prawnych. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu oraz gruntownej znajomości regulacji krajowych i międzynarodowych możemy pomóc Państwu zminimalizować ryzyka oraz sprawnie dostosować się do obowiązujących wymogów prawnych.