Wróć do Newsroom
Ochrona Sygnalistów
Czytaj więcej
Mailchimp - subscribe form sidebar

Ustawa azylowa weszła w życie – sprawdź kluczowe zmiany | News Flash

4 kwietnia 2025

26 marca 2025 roku Prezydent RP podpisał nowelizację ustawy z dnia 21 lutego 2025 roku dotyczącej udzielania ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. Zmiany wprowadzone do ustawy azylowej obejmują szereg istotnych kwestii, które mają na celu zwiększenie ochrony granic Polski oraz przeciwdziałanie wykorzystywaniu migracji przez Białoruś do przerzutu migrantów do Unii Europejskiej.

Nowelizacja ustawy azylowej stanowi reakcję na zjawisko instrumentalizacji migracji, stosowanej od lipca 2021 r. przez władze białoruskie, w kooperacji z władzami rosyjskimi i międzynarodowymi grupami przestępczymi organizującymi przerzut migrantów do krajów UE, jak i czerpiącymi korzyści z handlu ludźmi.

Kluczowe zmiany w ustawie azylowej

Wśród głównych zmian należy wymienić:

1. Wprowadzenie definicji legalnej pojęcia „instrumentalizacja”

Nowelizacja wprowadziła do ustawy azylowej definicję legalną pojęcia „instrumentalizacja”. Zgodnie z nowymi przepisami, chodzi tu o działania, które mają na celu umożliwienie cudzoziemcom nielegalnego przekroczenia granicy zewnętrznej Polski, szczególnie przy użyciu przemocy wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej lub niszczenia infrastruktury granicznej. Działania te muszą prowadzić do destabilizacji sytuacji wewnętrznej w Polsce.

2. Nowe przesłanki pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy

Nowelizacja rozszerza wachlarz przesłanek, które mogą prowadzić do pozbawienia cudzoziemca statusu uchodźcy. Obejmuje jednocześnie swoim zakresem osoby stanowiące zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa lub osoby skazane prawomocnym wyrokiem za szczególnie poważne przestępstwa.

3. Zmiana przepisów dotyczących wniosków o ochronę międzynarodową

Uchylono przepis, który umożliwiał Szefowi Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznaniowe pozostawienie bez rozpoznania wniosku o ochronę międzynarodową, jeśli wniosek został złożony przez cudzoziemca zatrzymanego niezwłocznie po nielegalnym przekroczeniu granicy zewnętrznej.

4. Czasowe ograniczenie prawa do składania wniosków

Nowelizacja ustawy azylowej umożliwia wprowadzenie czasowego ograniczenia prawa do składania wniosków o ochronę międzynarodową, określając jednocześnie warunki i tryb dla ustanowienia takiego ograniczenia. Ograniczenie te może zostać wprowadzone przez Radę Ministrów w sytuacji m.in. wystąpienia zjawiska instrumentalizacji oraz poważnego i rzeczywistego zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub społeczeństwa.

Dodatkowo okres obowiązywania ograniczenia nie będzie mógł przekroczyć jednorazowo 60 dni.

5. Zasady przyjmowania wniosków o ochronę międzynarodową w czasie obowiązywania ograniczenia

Nowe przepisy określają, że organ Straży Granicznej w okresie obowiązywania czasowego ograniczenia, nie będzie przyjmował wniosków o ochronę międzynarodową, z wyjątkiem przypadków dotyczących osób zaliczanych do tzw. grup wrażliwych, takich jak:

  • małoletni bez opieki
  • kobiety ciężarne
  • osoby wymagające szczególnego traktowania
  • osoby, które w ocenie organu Straży Granicznej są zagrożone rzeczywistym ryzykiem doznania poważnej krzywdy w państwie pochodzenia
  • obywatele państwa stosującego instrumentalizację, z którego terytorium cudzoziemcy przybywają na terytorium Polski.

6. Wspólny wniosek rodzinny

Nowelizacja ustawy azylowej przewiduje także brak możliwości składania wspólnych wniosków o ochronę międzynarodową przez członków rodziny w czasie obowiązywania ww. czasowego ograniczenia.

Kontrowersje wokół nowelizacji ustawy azylowej

Wprowadzone zmiany w ustawie azylowej mają na celu skuteczne przeciwdziałanie wykorzystywaniu migracji jako narzędzia destabilizacji, a także zapewnienie odpowiednich procedur w sytuacjach kryzysowych związanych z nielegalnym przekraczaniem granicy. Jednak według opinii Rzecznika Praw Obywatelskich całkowite pozbawienie cudzoziemców dostępu do ochrony międzynarodowej jest niezgodne z Konstytucją RP oraz międzynarodowymi, w tym unijnymi standardami ochrony praw człowieka. Podobne stanowisko wyraziła organizacja pozarządowa Amnesty International Polska określając kształt nowelizacji jako budzący poważne wątpliwości konstytucyjne, a także sprzeczny z wiążącymi Polskę przepisami prawa międzynarodowego, w tym z Konwencją dotyczącą statusu uchodźców z 1951 r.

Wsparcie kancelarii prawnej Accace Legal

Jeżeli chcą Państwo uzyskać szczegółowe informacje w zakresie wprowadzonych zmian i ich potencjalnego wpływu na Państwa sytuację prawną lub działalność biznesową, zapraszamy do kontaktu z zespołem Accace Legal. Zapewnimy wsparcie w analizie nowych przepisów, pomocy w ewentualnych postępowaniach administracyjnych, a także w przygotowaniu niezbędnych dokumentów i obsłudze procesów prawnych. Dzięki wieloletniemu doświadczeniu oraz gruntownej znajomości regulacji krajowych i międzynarodowych możemy pomóc Państwu zminimalizować ryzyka oraz sprawnie dostosować się do obowiązujących wymogów prawnych.

avatar
Paulina Robert
Junior Associate
Skontaktuj się z nami
Jakub-Nasilowski
r. pr. Jakub Nasiłowski
Legal Manager
Skontaktuj się z nami

Ochrona Sygnalistów
Czytaj więcej
Mailchimp - subscribe form - page
map-markercrosschevron-leftarrow-leftarrow-right